از تاریکی به روشنایی

وقتی واژه «تروریسم» تبدیل به ابزار سیاسی می‌شود  در دنیای امروز، یکی از خطرناک‌ترین اتفاق‌ها این است که واژه‌های سنگین، قبل از آنکه تعریف شوند، قضاوت شوند. کلمه «تروریسم» از جمله واژه‌هایی است که بار اخلاقی و سیاسی بسیار بزرگی دارد. وقتی به یک فرد، گروه یا سازمانی این عنوان داده می‌شود، معنای آن فقط یک اختلاف سیاسی نیست؛ بلکه یک اتهام بسیار جدی درباره رفتار، اهداف و روش‌های آن مجموعه است. درباره سپاه پاسداران ایران نیز سال‌هاست بحث‌های گسترده‌ای وجود دارد. برخی دولت‌ها و مخالفان جمهوری اسلامی آن را یک سازمان تروریستی می‌دانند و به عملکرد آن در داخل ایران و منطقه، از جمله نقش نظامی و سیاسی‌اش، انتقادهای شدید وارد می‌کنند. در مقابل، گروهی دیگر معتقدند استفاده از این عنوان بیشتر یک تصمیم سیاسی است و باید بر اساس معیارهای یکسان برای همه جهان بررسی شود. اما مسئله اصلی اینجاست: آیا جهان در برابر همه کسانی که متهم به خشونت، کشتار غیرنظامیان، سرکوب یا ایجاد ناامنی شده‌اند، با یک معیار رفتار کرده است؟ اگر معیار عدالت باشد، نمی‌توان تنها به دشمنان سیاسی خود برچسب زد و از کنار رفتار دیگر قدرت...

اردوغان؛ میان ایمان شخصی و معماری قدرت سیاسی قدرت اشتهای سیری‌ناپذیری دارد. اگر کنترل نشود، حتی دین را نیز به خدمت خود درمی‌آورد. سال‌هاست که رجب طیب اردوغان خود را با کلماتی مانند ایمان، اسلام، ملت، مسجد و ارزش‌های دینی معرفی کرده است. برای میلیون‌ها نفر، او نماد بازگشت دین به سیاست است؛ اما برای منتقدانش، او نمونه‌ای از سیاستمداری است که پلی از دین به قدرت ساخته و پس از رسیدن به آن، آن پل را به دژی برای ماندن تبدیل کرده است. این مقاله درباره نفرت نیست؛ بلکه درباره شکستن یک بت است: بت سیاست اردوغان که از پرسش مصون است. اگر ایمان معیار حکومت است، پس چرا هر جا که منافع سیاسی ایجاب می‌کرد، مواضع تغییر کرده است؟ چرا دشمن دیروز به شریک امروز تبدیل شده است؟ چرا معاملاتی انجام شده است که با شعارهای پرشور دیروز مطابقت ندارد؟ اگر ایمان قطب‌نمای سیاست است، چرا ترکیه هنوز عضو ناتو است؟ چرا روابط اقتصادی با اسرائیل هرگز به طور کامل قطع نشده است، حتی در شدیدترین تنش‌های سیاسی؟ چرا هر زمان که منافع ملی یا بقای حکومت ایجاب می‌کرد، مواضع دیروز جای خود را به توافقات امروز داده است؟ واقعیت این است که د...

   افرادی که بدون شناسنامه یا هویت رسمی زندگی می‌کنند در جهانی که داشتن کارت شناسایی، شماره تولد یا سند هویت برای اکثر مردم امری عادی است، میلیون‌ها نفر وجود دارند که از نظر قانونی «وجود ندارند». آنها متولد شده‌اند، زندگی می‌کنند، کار می‌کنند و رویاپردازی می‌کنند، اما دولت‌ها آنها را رسماً ثبت نکرده‌اند. نداشتن شناسنامه فقط به معنای نداشتن یک تکه کاغذ نیست؛ بلکه به معنای عدم دسترسی آسان به مدرسه، مراقبت‌های بهداشتی، حساب بانکی، مالکیت خانه، سفر قانونی و حتی بسیاری از حقوق اجتماعی است. یک فرد می‌تواند سال‌ها بدون نام خود در سیستم‌های رسمی زندگی کند. یک نمونه شناخته شده، روهینگیا در میانمار است. بسیاری از آنها سال‌ها با نداشتن اسناد دولتی یا رسمی دست و پنجه نرم می‌کنند، بدون هویت قانونی، دسترسی آنها به آموزش، کار، مراقبت‌های بهداشتی و بسیاری از حقوق اساسی محدود است. اما این مشکل به یک منطقه محدود نمی‌شود. در جمهوری دومینیکن، بسیاری از افراد هائیتی تبار سال‌ها برای اثبات شهروندی خود تلاش کرده‌اند. برخی در این کشور متولد شده‌اند اما به دلیل مشکلات قانونی نتوانسته‌اند هویت رسمی خود...

بحران آب؛ جنگ خاموشی که قرن آینده را تهدید می‌کند انسان قرن بیست و یکم تصور می‌کند که بزرگترین خطرات آینده از فناوری، جنگ‌های بزرگ یا بحران‌های اقتصادی ناشی خواهد شد؛ اما شاید خطرناک‌ترین دشمن بشریت چیزی باشد که هر روز بدون توجه از کنار آن عبور می‌کنیم: آب. آب صلح‌آمیز است، اما بحران آن می‌تواند خشونت‌آمیز باشد. تمدن‌ها در امتداد رودخانه‌ها شکل گرفته‌اند و ممکن است روزی بر سر همین رودخانه‌ها با هم روبرو شوند. امروزه، در بخش‌هایی از جهان، آب دیگر فقط یک نیاز طبیعی نیست؛ بلکه به یک مسئله امنیتی و سیاسی تبدیل شده است. در آفریقا، اختلاف بر سر رودخانه نیل بین کشورهایی مانند مصر و اتیوپی بر سر ساخت سد بزرگ رنسانس اتیوپی سال‌هاست که باعث تنش دیپلماتیک شده است. مصر که به شدت به نیل وابسته است، این پروژه را تهدیدی برای امنیت آبی خود می‌داند. در خاورمیانه، اختلافات آبی بین کشورهایی مانند ترکیه، سوریه و عراق بر سر رودخانه‌های دجله و فرات نمونه دیگری از اهمیت سیاسی آب است. ساخت سدها و کاهش جریان آب، نگرانی‌هایی را در مورد کشاورزی و معیشت میلیون‌ها نفر ایجاد کرده است. در جنوب آسیا، مناقشه آبی بین ه...

وقتی سخن و تصمیم ترامپ با هم بیگانه‌اند سیاستمداری که حرف‌هایش با اعمالش همخوانی ندارد، مدام چیزهایی می‌گوید که باید فردا تغییر دهد یا کنار بگذارد، ترسناک است. وقتی چنین شخصی رئیس جمهور ایالات متحده باشد، مشکل دیگر به شخصیت و سبک صحبت کردن او محدود نمی‌شود، زیرا هر جمله‌ای که می‌گوید می‌تواند به یک تصمیم سیاسی، اقتصادی یا حتی نظامی تبدیل شود. مشکل ترامپ فقط این نیست که زیاد حرف می‌زند. مشکل این است که در سیاست‌های او، مرز بین اظهارات، تهدیدها، وعده‌ها و تصمیمات آنی آنقدر مبهم است که تشخیص دروغ و آنچه باید جدی گرفته شود، غیرممکن است. او ممکن است امروز درباره پایان دادن به یک بحران صحبت کند و فردا آن را ادامه دهد. او ممکن است درباره اعمال فشار اقتصادی بر دیگران صحبت کند، اما این فشار در نهایت به مصرف‌کنندگان آمریکایی ضربه خواهد زد. او ممکن است درباره قدرت آمریکا صحبت کند، اما تصمیمی گرفته خواهد شد که متحدانش را نگران و رقبایش را تقویت می‌کند. در اینجا، این سوال فراتر از "ترامپ چه گفت؟" می‌رود و به یک سوال بسیار مهم‌تر منجر می‌شود: ترامپ پس از گفتن آن چه خواهد کرد؟ در سیاست خارج...

انبوه اطلاعات ، فقر اندیشه   امروز شاید ما در عجیب‌ترین دوران تاریخ زندگی می‌کنیم؛ دورانی که همه یک گوشی هوشمند در دست دارند و خود را در حال قدم زدن در کتابخانه تصور می‌کنند. امروز اگر از کسی درباره جنگ، اقتصاد، مذهب، پزشکی، سیاست یا تاریخ بپرسید در عرض چند ثانیه پاسخ خواهید گرفت. نه به این دلیل که سال‌ها درس خوانده‌اند، بلکه به این دلیل که دیشب یک ویدیوی یک دقیقه‌ای تماشا کرده‌اند،  و یا چند جمله در رسانه‌های اجتماعی خوانده‌اند. غم‌انگیزترین بخش این است که بسیاری از ما دیگر وقت فکر کردن نداریم. اگر چیزی بیش از چند دقیقه طول بکشد، حوصله‌مان سر می‌رود. اگر کتابی بیش از چند صفحه باشد، آن را کنار می‌گذاریم. در عوض، ساعت‌ها صرف تماشای ویدیوهای بی‌معنی می‌کنیم و تمام توجه خود را به آنها معطوف می‌کنیم. در حالیکه، دانش واقعی نیاز به تلاش دارد. ما باید بخوانیم، بپرسیم و از اشتباهات خود درس بگیریم. اما امروز، بازار نسخه ارزان‌تری از دانش را می‌فروشد: دانش سطحی، زودگذر و بدون ساختار. و مهم‌ترین  بخش این است که سطحی بودن به خواندن محدود نمی‌شود؛ بلکه به تجربیات نیز گسترش می‌یابد. بن...

کودکانی که آینده را ندیدند کودک نمادی از آغاز زندگی است؛ نمادی از رویاها، امیدها و آینده‌ای که هنوز محقق نشده است. با این حال، در بسیاری از نقاط جهان، کودکانی هستند که از این آینده محروم شده‌اند. نه به این دلیل که فاقد رویا هستند، بلکه به این دلیل که ابرقدرت‌ها آینده آنها را از طریق جنگ، نفرت، فقر و بی‌عدالتی نابود کرده‌اند. دوران کودکی نباید در میان ناله آژیرها، در سنگرها، در میان آوار یا در صف‌های ضروری برای بقا سپری شود، بلکه باید با خنده، در میان دوستان و در کلاس درس باشد. با این حال، برای میلیون‌ها کودک، واقعیت بسیار متفاوت است. آنها به جای مداد، ترس را در دست دارند؛ به جای کتاب، صفحات انفجار را ورق می‌زنند؛ و به جای امید به آینده، فقط آرزو می‌کنند که یک روز دیگر زندگی کنند. در هیچ یک از جنگ‌ها، کودکان نقشی در شروع درگیری نداشتند، با این حال آنها اولین قربانیان آن بودند. خانه‌های آنها ویران می‌شود، خانواده‌هایشان از هم می‌پاشد و از امنیتی که اساسی‌ترین حق هر کودکی است، محروم می‌شوند. برخی هرگز به مدرسه باز نمی‌گردند؛ برخی دیگر حتی فرصت بزرگ شدن را ندارند. اما این تراژدی فقط به جنگ...

  کابوسی که دیگر نمی‌توان پنهانش کرد کانادا سال‌ها به عنوان یکی از بهترین کشورهای جهان برای زندگی معرفی شده است؛ کشوری با اقتصاد قدرتمند، خدمات درمانی عمومی، امنیت اجتماعی و کیفیت بالای زندگی. اما پشت این تصویر زیبا، واقعیتی تلخ در حال گسترش است؛ واقعیتی که هر روز در خیابان‌ها، ایستگاه‌های مترو، اتوبوس‌ها و پارک‌های شهری دیده می‌شود، اما کمتر کسی حاضر است درباره ابعاد واقعی آن سخن بگوید. امروز در بسیاری از شهرهای کانادا، دیدن افرادی که در اثر مصرف مواد مخدر در پیاده‌روها افتاده‌اند یا در گوشه‌ای از ایستگاه مترو بی‌حرکت نشسته‌اند، دیگر صحنه‌ای عجیب نیست. آنچه روزی یک بحران محدود به حاشیه جامعه تلقی می‌شد، اکنون به بخشی از زندگی روزمره شهرها تبدیل شده است. بسیاری از شهروندان هر روز از کنار این صحنه‌ها عبور می‌کنند؛ گویی جامعه به تدریج به دیدن آنها عادت کرده است. سؤال اینجاست: چگونه کشوری که نماد رفاه و پیشرفت معرفی می‌شود، به جایی رسیده است که بحران اعتیاد چنین آشکار و فراگیر در برابر چشم همگان قرار گرفته است؟ واقعیت این است که بحران امروز تنها نتیجه مصرف مواد مخدر نیست. سال‌ها سیاست...