بحران آب؛ جنگ خاموشی که قرن آینده را تهدید میکند—نویسنده: گویا روشن
بحران آب؛ جنگ خاموشی که قرن آینده را تهدید میکند
انسان قرن بیست و یکم تصور میکند که بزرگترین خطرات آینده از فناوری، جنگهای بزرگ یا بحرانهای اقتصادی ناشی خواهد شد؛ اما شاید خطرناکترین دشمن بشریت چیزی باشد که هر روز بدون توجه از کنار آن عبور میکنیم: آب.
آب صلحآمیز است، اما بحران آن میتواند خشونتآمیز باشد. تمدنها در امتداد رودخانهها شکل گرفتهاند و ممکن است روزی بر سر همین رودخانهها با هم روبرو شوند.
امروزه، در بخشهایی از جهان، آب دیگر فقط یک نیاز طبیعی نیست؛ بلکه به یک مسئله امنیتی و سیاسی تبدیل شده است.
در آفریقا، اختلاف بر سر رودخانه نیل بین کشورهایی مانند مصر و اتیوپی بر سر ساخت سد بزرگ رنسانس اتیوپی سالهاست که باعث تنش دیپلماتیک شده است. مصر که به شدت به نیل وابسته است، این پروژه را تهدیدی برای امنیت آبی خود میداند.
در خاورمیانه، اختلافات آبی بین کشورهایی مانند ترکیه، سوریه و عراق بر سر رودخانههای دجله و فرات نمونه دیگری از اهمیت سیاسی آب است. ساخت سدها و کاهش جریان آب، نگرانیهایی را در مورد کشاورزی و معیشت میلیونها نفر ایجاد کرده است. در جنوب آسیا، مناقشه آبی بین هند و پاکستان بر سر رودخانههای مشترک، دهههاست که ادامه دارد. معاهدات آبی بین این کشورها نشان میدهد که آب میتواند حتی در روابط بین کشورهایی با سابقه تنش نظامی، عاملی تعیینکننده باشد.
اما پشت این درگیریهای سیاسی، مردم عادی هستند؛ مردمی که آب برایشان یک خبر نیست، بلکه مسئلهی مرگ و زندگی است.
در برخی از نقاط جهان، خانوادهها کیلومترها راه میروند تا چند لیتر آب جمعآوری کنند. کودکان به جای رفتن به مدرسه، ساعتها در صف میایستند. در مناطق خشک آفریقا، کمبود آب و خشکسالی باعث گرسنگی، بیماری و مهاجرت اجباری شده است. در یمن، پس از سالها جنگ و فروپاشی زیرساختها، میلیونها نفر با کمبود آب تمیز و بیماریهای مرتبط با آن مواجه هستند.
در بسیاری از نقاط، مردم از دسترسی به آب تمیز محروم هستند، نه به این دلیل که آبی در کره زمین وجود ندارد، بلکه به دلیل سوء مدیریت، جنگ، فقر و بیعدالتی.
تلخترین بخش داستان این است که برای بسیاری از مردم، آب هنوز یک کالای معمولی است؛ چیزی که میتوان با باز کردن شیر آب به دست آورد. اما برای میلیونها نفر در سراسر جهان، آب به معنای ساعتها انتظار، کیلومترها پیادهروی و گاهی اوقات انتخابی دردناک بین نوشیدن آب آلوده یا تحمل تشنگی است.
بحران آب ممکن است جنگی باشد که شامل گلوله نمیشود، اما تلفاتی را به همراه دارد. اگر بشریت امروز تصمیم به حفاظت از منابع آب نگیرد، فردا ممکن است کشورها نه برای طلا و نفت، بلکه برای چند قطره آب بجنگند.
آیندگان ممکن است ما را با این سوال قضاوت کنند: وقتی فهمیدید که آب در حال تبدیل شدن به بزرگترین بحران بشریت است، شما چه کردید؟
نظرات