از تاریکی به روشنایی

وقتی تقویم دست همسایه است تا همین اواخر، سیاست کانادا بیشتر شبیه یک بازی اسکیت روی یخ بود: پرتنش، اما با قوانین عمدتاً ثابت. مردم صورتحساب‌های خود را به موقع پرداخت می‌کردند، در مورد آب و هوا صحبت می‌کردند. و اگر از دولت ناراضی بودند، حداقل می‌دانستند که استراتژی آن چیست. تا اینکه ناگهان، از آن سوی مرز، هر روز نامی مانند پیش‌بینی آب و هوا ظاهر می‌شد: دونالد ترامپ.  هر روز صبح، قبل از دم کردن قهوه، هوا پر از بوی "برنامه‌های جدید" می‌شد؛ تا ظهر، برنامه‌ها دوباره تغییر کرده بودند؛ تا عصر، همه می‌پرسیدند: "چه اتفاقی قرار است بیفتد؟"  نکته جالب این است که سیاستمداران کانادایی متوجه شدند که با یک پدیده طبیعی روبرو هستند: ترکیبی از طوفان، رعد و برق و پوشش زنده تلویزیونی. هر چه بیشتر تجزیه و تحلیل می‌کردند، گیج‌تر می‌شدند: آیا باید از چتر استفاده کنند یا پاپ کورن بخورند؟  در همین حال، مارک کارنی از راه رسید، ظاهراً برای تسویه حساب‌های قدیمی، گرد و غبار را پاک کند و به همه اطمینان بدهد: "نگران نباشند، ساختمان‌ها هنوز سر جایشان هستند." از آنجایی که خانه کمی نامرتب ب...

چرا دموکراسی در پاکستان همیشه نیمه‌کاره است؟ علیرغم هیاهوی انتخاباتی، دموکراسی در پاکستان هرگز به یک نظام پایدار و شفاف تبدیل نشده است. آنچه در هفت دهه گذشته شاهد آن بوده‌ایم، نه استقرار حاکمیت مردمی، بلکه چرخه‌ای معیوب از دولت‌های غیرنظامی کوتاه‌مدت، مداخلات نظامی آشکار و پنهان، و بی‌اعتمادی عمیق عمومی به سیاست بوده است. مشکل اصلی در پاکستان فقدان انتخابات نیست، بلکه ساختاری است که مانع از قرار گرفتن واقعی قدرت در دست مردم می‌شود. پاکستان از همان آغاز تأسیس با بحران شکل گرفت. استقلال شتاب‌زده، خشونت گسترده، جابه‌جایی میلیون‌ها پناهنده و درگیری مداوم با هند، دولتی شکننده و امنیت‌محور را پدید آورد. در چنین زمینه‌ای، توسعه نهادهای دموکراتیک به حاشیه رانده شد و «کنترل» جایگزین «پاسخگویی» گردید. برخلاف بسیاری از کشورها، دولت در پاکستان پیش از جامعه شکل گرفت. جامعه‌ای تکه‌تکه، احزاب سیاسی ضعیف و فقدان فرهنگ مشارکت سیاسی سبب شد دموکراسی بیشتر به یک وعده توخالی شباهت داشته باشد تا یک واقعیت زنده و نهادینه. مرگ زودهنگام محمدعلی جناح، نه فقط فقدان یک رهبر، بلکه خلأ نهادسازی سیاسی را برجسته کرد....

  گناه سکوت: وقتی حقوق بشر خواب است انسان بودن چیزی بیش از داشتن دو دست و دو پا است. انسان بودن یعنی درد دیگران را حس کردن، حتی اگر آنها را نشناسیم. یعنی وقتی می‌دانیم کسی رنج می‌کشد، سکوت نکنیم. و حقیقت را پنهان نکنیم، حتی اگر برایمان گران تمام شود. گاهی اوقات ما هرگز کسی را حضوری ملاقات نکرده‌ایم، اما وقتی می‌شنویم که با او ناعادلانه رفتار شده است، قلبمان می‌شکند. این همدلی، صرف نظر از ملیت، مذهب یا مرز، نشانه‌ای از زنده بودن انسانیت است. اگر قلب‌های ما هنوز به رنج دیگران واکنش نشان می‌دهند، پس ما هنوز انسان هستیم، حتی اگر جهان به آن انسانیت پشت کرده باشد. با این حال، برخی از نهادهای حقوق بشر، که باید نگهبانان عدالت باشند، به اندازه کافی به رنج عظیم مردم پاسخ نمی‌دهند. این جهل نیست؛ بلکه یک انتخاب است. انتخابی در مورد اینکه کدام بحران‌ها را می‌بینیم و کدام را نادیده می‌گیریم. کدام قربانیان را به خط مقدم می‌آوریم و کدام را به حاشیه می‌رانیم. برای مثال، وقتی قانونی در افغانستان تصویب می‌شود که عملاً خشونت علیه زنان و دختران را قانونی می‌کند. وقتی کودکان در یمن از گرسنگی می‌میرند. و...

  زمستان فصل نابرابری است ( زمستان برای همه یکسان نیست. در حالی که برای برخی زمان آرامش، سکوت و امنیت یک خانه گرم است، برای برخی دیگر به سخت‌ترین آزمون بقا تبدیل می‌شود. این نابرابری نه در شدت سرما، بلکه در نحوه تجربه آن نهفته است. وقتی از پنجره به بیرون نگاه می‌کنم، نمی‌توانم جلوی احساس آرامشم را بگیرم. پنجره فقط یک قاب شیشه‌ای نیست؛ بلکه مرز بین دو جهان است. در یک طرف، امنیت نسبی، گرما و آسایش؛ در طرف دیگر، سرما، بی‌خانمانی و ترس از شب. این تضاد ساده، وجدان انسان را به چالش می‌کشد. زمستان بدترین ماه برای فقرا است، نه به این دلیل که از سایر فصول سردتر است، بلکه به این دلیل که محرومیت انباشته شده را آشکار می‌کند. فقدان سرپناه امن، لباس گرم یا گرمایش، سرما را از یک پدیده طبیعی به یک رنج ناتوان‌کننده تبدیل می‌کند. در چنین شرایطی، فقر دیگر فقط کمبود درآمد نیست؛ بلکه فقدان امنیت، سلامت و کرامت انسانی نیز هست. آنچه مردم در زمستان به آن نیاز دارند، تجمل یا زرق و برق نیست. این دسترسی به اساسی‌ترین نیازهای زندگی است: سقفی امن بالای سر، لباس گرم و گرمایشی برای تحمل شب‌ها. اینها خواسته‌های گ...

  پرخاشگری و خودمحوری: مثلث شکست سیاستمداران مدرن سیاستمداران بزرگ، وقتی در قدرت هستند، دو انتخاب دارند: گوش دادن و صبر کردن، یا پرخاشگری و خودمحوری. تجربه امروز نشان می‌دهد کسانی که گزینه دوم را انتخاب می‌کنند، حتی اگر توانمند باشند، خود و کشورشان را به خطر می‌اندازند. نمونه‌های بارز این سبک را می‌توان در دونالد ترامپ و رجب طیب اردوغان مشاهده کرد. ترامپ با وجود آگاهی کامل از اهمیت روابط با متحدانش، بارها در عرصه بین‌المللی با سخنان تند و حملات کلامی به کانادا، مکزیک و حتی آلمان نشان داده است که اولویت او نمایش قدرت و جلب توجه رسانه‌ها است. در جریان تعرفه‌های تجاری، حتی زمانی که اقتصاد ایالات متحده به همکاری با کانادا و چین نیاز داشت، تصمیمات عجولانه او باعث نگرانی شرکت‌ها و از دست دادن حمایت از پایگاه رأی‌دهندگان میانه‌رو شد. این مثال نشان می‌دهد که پرخاشگری می‌تواند اعتبار و فرصت‌ها را هدر دهد. اردوغان نمونه دیگری است. او بارها نشان داده است که سبک او با توطئه با مخالفان داخلی و دخالت مستقیم در رسانه‌ها، پرتنش و خودمحور است. اگرچه این روش پایگاه وفاداری را تثبیت کرده است، اما کشو...

دنیا در تقویم او؛ سیاستمداران خسته، جهان در صف هستند سیاست، خنده و خرید جهانی   . هر کسی که فکر می‌کند  جهان صرفاً با قوانین خشک دیپلماتیک می‌چرخد، باید نگاه دقیق‌تری به مانورهای دونالد ترامپ بیندازد. ناگهان، جهان شبیه تقویمی روی میز او شده است؛ هر روز یک کشور متفاوت، هر کدام امیدوارند که کشور بعدی باشند.  شنبه؟ تبریک، اروپا! برای مذاکره مجدد، تعدیل مجدد و احتمالاً یک شوک دیگر آماده باشید. یکشنبه؟ خاورمیانه عزیز، موضوعات تغییر کرده‌اند. دیروز درباره چیز دیگری صحبت کردیم، امروز چیز جدیدی داریم. دوشنبه؟ آسیا، ماشین حساب خود را باز کنید. اگر اعداد توجه شما را جلب نمی‌کنند، پس هنوز کل داستان منتشر نشده است. سه‌شنبه؟ کانادا، نگران نباشید... ما فقط با دقت بیشتری اوضاع را زیر نظر داریم. چهارشنبه؟ واشنگتن. اخبار فوری، تحلیل‌های فوری، جنجال‌های فوری. آیا اصلاً زمانی برای استراحت و‌نفس کشیدن وجود دارد؟ پنجشنبه و جمعه؟ رسانه‌ها آماده‌اند؛ نمایش باید ادامه یابد. این روش دشوار نیست: کمی فشار، چند توییت، کمی مذاکره، و ناگهان تمام دنیا نفسش را حبس می‌کند. حتی نوشیدن قهوه صبح قبل از چک ک...

‎کردستان عراق؛   کردستان عراق نه در آستانه فروپاشی است و نه در مسیر پیشرفت، پایدار. آنچه بر سر این کشور سایه افکنده، وضعیتی بینابین است: ثباتی رو به زوال که نه امیدی برمی‌انگیزد و نه به تشدید بحران منجر می‌شود؛ بلکه به آرامی جامعه را فرسوده می‌کند و پیوسته آینده را به تعویق می‌اندازد. پس از دهه‌ها مبارزه، خودمختاری و تأسیس نهادهای رسمی، مسئله کردستان دیگر «به رسمیت شناختن» نیست، بلکه کیفیت حکومت پس از خودمختاری است. قدرت به جای نهادینه شدن، در شبکه‌های حزبی و خانوادگی متمرکز شده است. دولتی تشکیل شد، اما نه یک دولت پاسخگو؛ پارلمانی تأسیس شد، اما اراده مستقلی وجود نداشت؛ انتخاباتی برگزار شد، اما هیچ انتقال قدرت واقعی صورت نگرفت. این اختلاف بین «ظاهر نهادها» و «واقعیت قدرت» در قلب بحران فعلی نهفته است. در چنین ساختاری، سیاست به ابزاری برای بقا تبدیل شده است، نه برای تغییر. در رقابت بین احزاب حاکم، تمرکز کمتر بر سیاست و آینده و بیشتر بر منابع، امنیت و وفاداری‌ها است. در نتیجه، حزب بر دولت اولویت پیدا کرده و شهروندان به حاشیه رانده شده‌اند. این امر منجر به بی‌اعتمادی عمومی، از دست دادن ...

 تناقض بین حرف و عمل: سیاست  اردوغان در    قبال اسرائیل تناقض بین حرف و عمل: سیاست اردوغان در قبال اسرائیل، آذربایجان و واقعیت‌های سیاست منطقه‌ای... در طول دهه گذشته، رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه، بارها خود را به عنوان منتقد سرسخت سیاست‌های منطقه‌ای تل‌آویو معرفی کرده و از اسرائیل و به ویژه بنیامین نتانیاهو به شدت انتقاد کرده است. این مواضع، به ویژه در مورد مسائل حساس پیرامون فلسطین، به طور گسترده در میان عموم مردم جهان اسلام طنین‌انداز شده است. با این حال، نگاهی دقیق‌تر به سیاست خارجی ترکیه، شکاف عمیق و ساختاری بین این سخنان تند و اقدامات واقعی دولت اردوغان را آشکار می‌کند. در سطح سیاسی، اردوغان اسرائیل را به نقض حقوق بشر و جنایت علیه فلسطینیان متهم می‌کند (که البته درست است) و گاهی اوقات از "اقدامات جدی" یا "پاسخ قاطع" صحبت می‌کند. با این حال، در عمل، روابط دیپلماتیک و اقتصادی بین ترکیه و اسرائیل هرگز به طور اساسی قطع نشده است. روابط تجاری، همکاری‌های امنیتی غیرمستقیم و تلاش‌های مکرر برای عادی‌سازی روابط نشان می‌دهد که تهدیدهای کلامی به جای یک کارکرد استراتژی...

قضاوت بدون دفاع باید اعتراف کرد  که؛     بعضی دردها آنقدر عمیق هستند که نیازی به تصویب ندارند.  تو فقط زمزمه می‌کنی: «واقعاً...» و آن کلمه، کاروانی از کلمات ناگفته را با خود حمل می‌کند. بدون توضیح، بدون پیگیری؛  آن کلمه کوتاه، اعترافی کامل است، بدون قضاوت، بدون دفاع. گاهی سکوت نیز مانند سنگی سرد بر سینه می‌نشیند؛ نفس را می‌دزدد، صدا را در گلو خفه می‌کند. و وقتی دهانت را باز می‌کنی، تازه متوجه می‌شوی که کلمات نیز وزن دارند؛ وزن خاطرات ماندگار، وزن ترس‌های بی‌نام، وزن زخمی که هنوز بیان نشده است. سکوت به آرامی خفه می‌شود و گفتار تو را برهنه، بی‌دفاع، در معرض باد قرار می‌دهد. به همین دلیل است که بعضی دردها نه گفته می‌شوند و نه پنهان؛ آنها به سادگی باقی می‌مانند...  آنها در کنارت می‌نشینند، در کنارت راه می‌روند، در کنارت نفس می‌کشند و با تو پیر می‌شوند. اما با وجود همه اینها، گاهی افرادی هستند که اگرچه از نظر فیزیکی دور هستند، اما ناخودآگاه احساس می کنی خیلی نزدیک هستند، گویی در کنارت نفس می‌کشند و کلمات ناگفته را می‌شنوند. بی‌هیچ پرسشی،    آنگاه چیزی ...

 عدو سبب خیر شود اگر خدا بخواهد   تنها یک ضرب‌المثل ساده نیست، بلکه عصاره‌ی سال‌ها تجربه، تأمل و ایمان در فرهنگ ماست. این جمله از دل زندگی‌هایی بیرون آمده که در آن‌ها انسان بارها با شکست، سختی، مخالفت و اتفاقات ناخواسته روبه‌رو شده است. اما در نهایت دریافته است که همان عوامل آزاردهنده، نقش مهمی در شکل‌گیری مسیر درست او داشته‌اند. در این نگاه، جهان صحنه‌ی تصادف‌های کور نیست، بلکه عرصه‌ی حکمت و معناست. در ظاهر، انسان «شر» را چیزی می‌داند که آرامش او را سلب می‌کند : ناکامی، از دست دادن، بی‌مهری دیگران یا بن‌بست‌های ناگهانی. اما با گذشت زمان، بسیاری از همین لحظات تلخ به نقطه‌ی عطف زندگی تبدیل می‌شوند. چه‌بسا اگر آن مانع نبود، انسان در همان مسیر اشتباه باقی می‌ماند، رشد نمی‌کرد و یا به توانایی‌های پنهان خود پی نمی‌برد. به همین دلیل، این ضرب‌المثل بیش از آنکه درباره‌ی دشمن باشد، درباره‌ی  نگاه انسان به رخدادها ست. نکته‌ی مهم در این جمله، عبارت «اگر خدا بخواهد» است. این بخش، روح ضرب‌المثل را شکل می‌دهد. معنا این نیست که هر رنجی خودبه‌خود خیر می‌شود، بلکه این باور را منتقل می‌کند...