از تاریکی به روشنایی

در شگفتم من در شگفتم، زیرا بسیار دردناک و دلخراش است وقتی کشوری که خاکش مورد تهاجم قرار گرفته، رهبران، فرماندهان، دانشمندان و غیرنظامیانش کشته شده‌اند و مردمش هنوز در سوگ عمیقی به سر می‌برند، به خصوص کشوری که هیچ نقشی در شروع یا پایان جنگ نداشته است ، اکنون از صلح و توافق نامه با کسانی صحبت می‌کند که مسئول همه این رنج‌ها و ویرانی‌ها بوده‌اند.  این سوال مطرح می‌شود که چرا پس از جنگ دوازده روزه هیچ مذاکره‌ای صورت نگرفت؟  اگر هدف مذاکره بود، چرا این همه انسان کشته شد؟  و این همه هرج و مرج به وجود آمد؟ چرا مادران مجبور بودند فرزندان خود را دفن کنند، و چرا کسانی که هیچ نقشی در این ماجرا نداشتند، بیشترین آسیب را دیدند؟ واقعا متحیرم،  که دشمنان دیروز می‌توانند امروز به عنوان  شرکای مذاکره ظاهر شوند، در حالی که زخم‌های مردم هنوز تازه است و اشک‌های زیادی ریخته می‌شود. سیاستمداران ممکن است این را واقع‌گرایی بنامند: اینکه کشورها بر اساس ترجیحات تصمیم می‌گیرند، نه احساسات ملت .  اما ما حق داریم بپرسیم: اگر مذاکرات امکان‌پذیر بود، چرا قبل از این همه رنج برگزار نشد؟ اگر ...

حسادت؛ بیماری‌ای که تمدن‌ها را نابود می‌کند وقتی صحبت از حسادت می‌شود، بسیاری آن را یک ضعف اخلاقی ساده می‌دانند؛ احساسی زودگذر که هر انسانی ممکن است هر از گاهی آن را تجربه کند. اما حقیقت تلخ این است که حسادت، اگر به یک فرهنگ تبدیل شود، دیگر یک احساس نیست؛ بلکه یک نیروی مخرب است. نیرویی که خانواده‌ها را از هم می‌پاشد، دوستی‌ها را از بین می‌برد، استعدادها را خفه می‌کند و حتی می‌تواند سال‌ها مانع پیشرفت یک جامعه شود. جامعه‌ای که به جای تشویق، به موفقیت با سوءظن نگاه می‌کند، در واقع علیه آینده خود اعلام جنگ کرده است. در چنین جامعه‌ای، افراد خلاق یاد می‌گیرند که کمتر بدرخشند، نخبگان مهاجرت می‌کنند، کارآفرینان ساکت می‌شوند و متفکران سکوت را به صحبت کردن ترجیح می‌دهند؛ زیرا هر موفقیتی، به جای اینکه برای همه دستاوردی باشد، بهانه‌ای برای حمله، تخریب و تهمت می‌شود. فرد حسود نه تنها از داشته‌های دیگران ناراحت است؛ بلکه از این واقعیت رنج می‌برد که شخص دیگری موفق به انجام کاری شده است که خودش انجام نداده است. به همین دلیل، به جای تلاش برای رشد، ساده‌ترین راه را انتخاب می‌کند: کوچک شمردن دیگران. از ...

آبرو چیست؟  ؟ در بسیاری از جوامع سنتی، ارزش و هویت یک مرد به کنترل او بر زنان خانواده‌اش گره خورده است. با گذشت زمان، آبرو برای زنان به یک گرایش جنسی تبدیل شده است، نه حس حقیقت، انسانیت، صداقت و مسئولیت. البته این برداشت در جوامع غربی، جایی که فشار اجتماعی کمتری وجود دارد، متفاوت است. بنابراین اگر موارد زیر را در نظر بگیریم: اضطراب و ناامنی درونی: این حساسیت شدید ناشی از عدم اعتماد به نفس و ترس از محکومیت اجتماعی یا عزت نفس پایین است. فرد به جای پرورش ارزش‌های ذاتی، به برداشت‌های سطحی و کنترل دیگران می‌چسبد. در برخی جوامع، مردم این دیدگاه را نه از روی اعتقاد شخصی، بلکه از روی ترس از حرف دیگران دارند. بنابراین، آبرو به چیزی تبدیل می‌شود که توسط دیگران تعریف می‌شود، نه توسط وجدان خود فرد. گاهی اوقات، به جای اینکه یک ارزش اخلاقی واقعی باشد، از آبرو برای اعمال قدرت، ارتکاب بی‌عدالتی یا توجیه خشونت سوءاستفاده می‌شود. بنابراین، امروزه تعداد بسیار کمی از مردم عمیقاً با این مفهوم درگیر می‌شوند، زیرا مفهوم آبرو در جوامع غربی یا سنتی به اندازه کافی مورد تجزیه و تحلیل قرار نگرفته است. زیرا شر...

  اولین   حلالیتی   که   باید   طلب   کرد؛   از     خودِ   خویش است  اگر قرار بود از کسی در دنیا طلب بخشش کنم، از خودم شروع می‌کردم. نه از روی خودخواهی، بلکه از روی صداقت. چون با بررسی دقیق‌تر، بزرگترین اشتباهات، بزرگترین شکست‌ها و بزرگترین بی‌عدالتی‌هایم نه متوجه دیگران، بلکه متوجه خودم بود. ما معمولاً بخشش را یک مفهوم اجتماعی می‌دانیم؛ چیزی بین من و طرف مقابل. اما به ندرت در نظر می‌گیریم که در درون خودمان، اول از همه، یک "دیگری" خاموش وجود دارد که سال‌هاست حقوقش پایمال شده است: حقوق خودمان. من از خودم طلب بخشش می‌کنم برای روزهایی که خسته بودم اما به خودم اجازه استراحت نمی‌دادم. برای شب‌هایی که می‌خواستم گریه کنم اما به خودم می‌گفتم باید "قوی" باشم و احساساتم را سرکوب می‌کردم. برای مواقعی که می‌توانستم تصمیم بهتری برای خودم بگیرم اما از ترس قضاوت دیگران درخواست نکردم. من از خودم طلب بخشش می‌کنم برای مواقعی که ارزشم را وابسته به تایید دیگران کردم. برای مواقعی که خودم را با دیگران مقایسه کردم و فراموش کردم که هر کسی مسیر، زمان و توان...

موش توی سوراخ نمی‌رفت، جارو به دمش می‌بست ‎گاهی اوقات بعضی حرف‌ها آدم را یاد یک ضرب‌المثل قدیمی می‌اندازد: موش توی سوراخ نمی‌رفت، جارو به دمش می‌بست . یعنی بعضی‌ها هنوز مطمئن نیستند که از سوراخ رد می‌شوند یا نه، خودشان را به پرچم و بلندگو مجهز کرده‌اند! مثلاً می‌گویند رضا پهلوی از طرف مردم ایران صحبت می‌کند. این دقیقاً یکی از همین موارد است. من نمی‌فهمم؛ آیا او انقلابی شده و ما عقب‌مانده‌ایم، یا او پادشاه شده و ما هنوز خوابیم؟ منظورم این است: از طرف کدام مردم؟ از طرف من، به عنوان یک ایرانی؟ از طرف میلیون‌ها ایرانی که او را نمی‌خواهند؟ از طرف کسانی که مخالف سلطنت هستند؟ از طرف کسانی که جمهوری اسلامی می‌خواهند؟ یا فقط از طرف بخش کوچکی از مردم خارج از ایران که از او حمایت می‌کنند؟ البته، او کاملاً مجاز است که بگوید: "این چیزی است که من و هوادارانم می‌خواهیم." هیچ اشکالی در این نیست. اما اینکه یک نفر دهانش را باز کند و از طرف کل یک ملت صحبت کند، واقعاً برای من غیرقابل قبول است. مردم ایران چنین اختیاری به او نداده‌اند. نه من به او چنین اختیاری داده‌ام و نه میلیون‌ها ایرانی که دقیق...

  وقتی درد دیگران را حس می‌کنیم قلبم درد می‌کند. چشمانم پر از اشک است و در دنیایی تنگ و تاریک گرفتار شده‌ام. گاهی چنین احساس می‌کنم که امید به پایان ابدی جنگ، چیزی جز یک توهم نیست؛ رؤیایی که انسان‌ها دوست دارند به آن باور داشته باشند، اما واقعیت جهان بارها آن را در هم شکسته است. جنگ و کشتار مظلومان پدیده‌ای تازه نیست. تاریخ بشر پر از روایت‌هایی که در آن قدرت، بر انسانیت غلبه کرده و ‌انسانهای بی‌گناه قربانی شده‌اند. از گذشته‌های دور تا امروز، صحنه‌های درد و خون بارها تکرار شده‌اند؛ گویی بشر هنوز نتوانسته از سایه‌های تاریک درون خود عبور کند. اما شاید تلخ‌ترین حقیقت این باشد که ما انسان‌ها اغلب تا زمانی که رنج به در خانه‌مان نرسیده، آن را به‌درستی احساس نمی‌کنیم. درد دیگران برای ما تنها یک خبر، یک تصویر یا یک آمار باقی می‌ماند. ما زندگی روزمرهٔ خود را ادامه می‌دهیم و جهان را همان‌گونه که هست می‌پذیریم. انسان موجودی پیچیده است؛ هم قادر به بزرگ‌ترین مهربانی‌هاست و هم به عمیق‌ترین بی‌رحمی‌ها. اما خودخواهی و بی‌تفاوتی، دو نیروی خطرناکی هستند که اغلب وجدان جمعی ما را خاموش می‌کنند. تا زمان...

                            سیاست بین مردم دیوار کشید . وقتی کودکی در اروپا کشته می‌شود، جهان سوگوار می‌شود. رسانه‌ها روزها در مورد آن گزارش می‌دهند، سیاستمداران بیانیه صادر می‌کنند و افکار عمومی برانگیخته می‌شود. اما وقتی هزاران کودک در خاورمیانه، آفریقا یا سایر کشورهای عمدتاً مسلمان جان خود را در ویرانه‌های جنگ از دست می‌دهند، سکوتی ناامیدکننده در بخش‌های بزرگی از جهان حاکم می‌شود؛ گویی جان برخی افراد ارزش خبری بیشتری دارد. این اختلاف، پرسش عمیقی را در برابر وجدان بشریت قرار می‌دهد: آیا جان انسان‌ها ارزش یکسانی دارد یا سیاست قیمت آن را تعیین می‌کند؟ من باور ندارم که مردم عادی با یکدیگر دشمنی داشته باشند. دشمنی توسط سیاست و دولت‌ها دامن زده می‌شود. سال‌هاست که قدرت‌های سیاسی از زبان ترس، جنگ، تبلیغات و استانداردهای دوگانه برای ساختن دیوار بین ملت‌ها استفاده کرده‌اند. آنها بارها به مردم آموخته‌اند که به جای شناخت یکدیگر، از یکدیگر بترسند. وقتی کسی به نام اسلام مرتکب جنایتی می‌شود، میلیون‌ها مسلمان مجبور می‌شوند برای ک...

حق الناس: چیزی بیش از پول است، حق الناس، مفهومی که ریشه در آموزه‌های دینی و اخلاقی دارد، متأسفانه امروزه اغلب به امور مادی تقلیل می‌یابد. بسیاری معتقدند که اگر از پرداخت بدهی‌های خود خودداری کنند یا اموال شخص دیگری را اختلاس کنند، حقوق بشر را نقض کرده‌اند. اما در واقعیت، حق الناس بسیار گسترده‌تر است. آنها شامل تمام رفتارها، سخنان و حتی تصمیمات ما نسبت به دیگران می‌شوند. اعتماد جامعه، تلاش‌های مردم آن، آرامش و امنیت آن و تأثیر اخلاقی و روانی اعمال ما، همگی حق الناس محسوب می‌شوند. به عنوان مثال، خلف وعده، افشای اسرار یا تحقیر و توهین به دیگران، حتی اگر منجر به سود مالی نشود، به نوعی حق الناس را نقض می‌کند. بنابراین، محدود کردن حق الناس به امور مالی، این مفهوم را به طور قابل توجهی تضعیف می‌کند. به عبارت دیگر، حق الناس محدود به پول و اموال نیست؛ بلکه شامل احترام، انصاف، عدالت، صداقت و پایبندی به اصول اخلاقی نیز می‌شود. پیروی از این اصول منجر به همدلی، اعتماد و امنیت اخلاقی بیشتر در جامعه می‌شود. با این حال، اگر از آنها غفلت شود، رنج و بی‌عدالتی در حوزه‌های ناملموس ایجاد می‌شود که ممکن است ...

حکایت خون و نقاب در دنیای امروز، رهبران سیاسی بیش از هر زمان دیگری به تصویر عمومی و کنترل متکی هستند. رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه، نمونه بارز این روند است؛ سیاستمداری که سال‌هاست خود را به عنوان یک مسلمان درستکار، قهرمان مظلومان و ناجی ملت ترکیه در برابر توطئه‌های خارجی به تصویر کشیده است. اما در پشت این ظاهر فریبنده، واقعیت‌های تلخی نهفته است. در پشت شعارهای مذهبی و ادعاهای پوپولیستی، اردوغان ساختار قدرتی ساخته است که در آن سرکوب، تبعیض قومی و دخالت در فرآیندهای دموکراتیک به امری عادی تبدیل شده است. کردها، یکی از بزرگترین اقلیت‌های قومی ترکیه، مدت‌هاست که قربانی این سیستم سیاسی تبعیض‌آمیز بوده‌اند. از سرکوب نیروهای سیاسی کرد گرفته تا حملات نظامی به مناطق کردنشین در سوریه و عراق، سیاست‌های اردوغان بر بی‌اعتمادی، خشونت و به حاشیه راندن بنا شده است. این مقاله تلاشی است برای نگاهی عمیق‌تر به تناقضات رفتاری اردوغان، اثرات مخرب سیاست‌های او بر مردم کرد و فریبکاری پنهان...

 ا یران یا ترکیه؟ اگر از من بپرسند که آیا به دولت اردوغان رأی می‌دهم یا به دولت ایران، پاسخ من بدون ابهام خواهد بود: ایران. نه به این دلیل که ایران را بی‌نقص می‌دانم؛ بر اساس تجربه من و آنچه از زندگی در کشورهای مختلف آموخته‌ام، هیچ دولتی بی‌نقص نیست. اما حداقل دولت ایران آن چیزی را که می‌گوید همان است. چه با آن موافق باشیم چه نباشیم، به وضوح مواضع خود را نشان می‌دهد و سعی نمی‌کند خود را متفاوت جلوه دهد. آنچه مرا نسبت به دولت اردوغان بدبین می‌کند، نه تنها سیاست‌های آن، بلکه تغییر مداوم ظاهر و شعارهایش است. یک لحظه خود را در یک سخنرانی به عنوان مدافع یک آرمان معرفی می‌کند، لحظه‌ای دیگر همان تصویر را با تصمیم دیگری زیر سوال می‌برد. بنظر من، این تغییر مداوم وزن بیشتری از خود اختلاف نظرها دارد. انسان با کسی که آشکارا موضع خود را بیان می‌کند، بهتر کنار می‌آید تا کسی که هر روز نقاب جدیدی به چهره می‌زند. حقیقت، هر چقدر هم تلخ باشد، ارزشمندتر از یک ظاهر خوشایند است. بسیاری ممکن است مخالف حرف من باشند.  اما من سیاست را بر اساس میزان صداقتش قضاوت می‌کنم، نه بر اساس تعداد شعارهایی که می‌د...