دنیایی که انسانها را بر اساس تعداد فالوورهایشان قضاوت میکند- نویسندە: گویس روشن
روزی انسانها را با صداقتشان میشناختند؛ با شرافتشان، با دانشی که داشتند، با دستهایی که برای دیگران کاری میکرد و با قلبی که برای انسانیت میتپید. امروز اما معیارها تغییر کردهاند. انگار ارزش یک انسان دیگر از درون او نمیآید؛ از عددی روی صفحه تلفن همراهش میآید.
در دنیای امروز، گاهی کسی که میلیونها دنبالکننده دارد، بدون آنکه تخصص، اخلاق یا مسئولیتی داشته باشد، بیشتر شنیده میشود تا پژوهشگری که سالها عمرش را صرف علم کرده است، یا خبرنگاری که حقیقت را با هزینههای سنگین دنبال میکند. شهرت، در بسیاری از موارد، جای اعتبار را گرفته است.
این تغییر، فقط یک تحول در شبکههای اجتماعی نیست؛ نشانه تغییر در شیوه قضاوت ماست. ما کمکم به جای آنکه بپرسیم «این شخص چه میگوید؟»، میپرسیم «چند نفر او را دنبال میکنند؟». به جای آنکه شخصیت را معیار قرار دهیم، محبوبیت را ملاک حقیقت میدانیم.
نتیجه این نگاه، جامعهای است که در آن نمایش از واقعیت مهمتر میشود. انسانها یاد میگیرند چگونه دیده شوند، نه چگونه بهتر شوند. ظاهر جای محتوا را میگیرد، تبلیغ جای صداقت را، و هیاهو جای اندیشه را می گیرد.
خطر واقعی از همینجا آغاز میشود. وقتی ارزش انسان با اعداد سنجیده شود، خریدن توجه آسانتر از ساختن شخصیت خواهد بود. آنوقت دروغ میتواند میلیونها بار دیده شود، اما حقیقت در سکوت بماند. یک جمله هیجانانگیز، حتی اگر نادرست باشد، از یک تحلیل دقیق و مستند سریعتر منتشر میشود.
جامعهای که شهرت را معیار حقیقت قرار میدهد، دیر یا زود قربانی فریب میشود. زیرا اعداد نه وجدان دارند، نه اخلاق، نه مسئولیت. یک میلیون دنبالکننده، هیچ تضمینی برای درست بودن سخن یک نفر نیست؛ همانطور که گمنام بودن، دلیل بیارزش بودن اندیشه کسی نیست.
بسیاری از بزرگترین انسانهای تاریخ، زمانی که زنده بودند نه میلیونها طرفدار داشتند و نه تشویق میشدند. برخی تنها بودند، نادیده گرفته شدند یا حتی مورد تمسخر قرار گرفتند. اما آنچه از آنان ماند، شخصیت، اندیشه و اثرشان بود؛ نه تعداد کسانی که برایشان کف زدند.
اگر روزی برسد که کودکان ما یاد بگیرند ارزششان به تعداد لایکها و دنبالکنندگانشان وابسته است، آن روز شکست بزرگی برای جامعه رقم خورده است. زیرا نسلی تربیت خواهد شد که بیشتر از ساختن شخصیت، به ساختن تصویر از خود اهمیت میدهد.
جامعهای که انسان را با عدد میسنجد، دیر یا زود انسانیت را فراموش میکند. ارزش واقعی انسان در سکوتِ وجدان اوست، در صداقتش هنگام تنهایی، در شرافتش وقتی هیچ دوربینی روشن نیست، و در رفتارش با کسانی که هیچ منفعتی برایش ندارند.
شاید وقت آن رسیده باشد که دوباره از خود بپرسیم: ما انسانها را به خاطر حقیقتشان دنبال میکنیم، یا حقیقت را به خاطر تعداد دنبالکنندگانشان باور میکنیم؟
این پرسش، فقط درباره شبکههای اجتماعی نیست؛ درباره آینده جامعهای است که اگر مراقب نباشد، شخصیت را قربانی شهرت خواهد کرد و حقیقت را زیر سایه اعداد دفن خواهد ساخت.
پاسخ، ارزش واقعی این شخص را آشکار میکند، زیرا ارزش واقعی یک شخص نه در تعداد پیروانش، بلکه در شخصیت اوست.
اما شخصیت یک فرد خردمند حتی در سکوت و گمنامی نیز پابرجا باقی میماند.

نظرات