از تاریکی به روشنایی

پناهندگان عراقی در سوریه  باری دیگر احساس می‌کنم وظیفه دارم درباره‌ی این موضوع بنویسم؛ تا فریادی باشم در برابر بی‌عدالتی‌های کمیساریای عالی پناهندگان، به‌ویژه دفتر دمشق. چرا که در برابر این ستم، سکوت حاکم است، حقایق نادیده گرفته شده‌اند و هیچ‌کس لب به اعتراض نمی‌گشاید. این انسان‌ها، تنها به‌خاطر نجات از مرگ، سرزمین خود را پشت‌سر گذاشته‌اند. در حالی که هر روز صدها نفر در گوشه‌وکنار عراق قربانی انفجارها می‌شوند، این سازمان حتی کمترین حقوق و احترامی برای آنان قائل نیست و آن‌ها را وادار کرده تا با جمع‌آوری بطری‌های پلاستیکی، روزنامه‌های باطله، دست‌فروشی و کارهای سخت و ناچیز، روزگار تلخ و دردناکی را سپری کنند. نمی‌دانم این سازمان با کدام منطق، اساس و وجدان، چنین رفتارهایی را با پناهندگان عراقی روا می‌دارد و از انجام کوچک‌ترین وظایف خود نیز سرباز می‌زند. برای نمونه، در حالی که سازمان ملل وظیفه دارد براساس اسامی ثبت‌شده و نوبت تعیین‌شده پناهجویان را دعوت کند، روزی را برای «کمک مالی» و روز دیگری را برای «مصاحبه کشوری» مشخص کرده است. در این شرایط، پناهندگان ناچارند شب را در خیابان، مقاب...

ا فقر چیست؟ ای کاش در این جهان چیزی به نام فقر وجود نداشت؛ ای کاش همه از زندگی‌ای آرام، بی‌دغدغه و آبرومند بهره‌مند بودند. زیرا فقر، پیش از آن‌که سفره‌ای را خالی کند، ذهن را می‌فرساید و اندیشه را می‌خشکاند. آدمی که درگیر فقر است، کمتر فرصت می‌یابد  به جهان اطرافش بنگرد. او ناآگاهانه، طعمه‌ی کسانی می‌شود که با نیت‌های تاریک، روح و جانش را مسموم می‌کنند؛ و این سم، می‌تواند جهانی را آلوده سازد.  البته ستمگرانِ عالم، خوب می‌دانند چگونه از فقر، به سود انگیزه‌های شومشان بهره‌برداری کنند. بسته به اینکه فرد در دام کدام گروه یا ایدئولوژی گرفتار آید، مسیری برایش ترسیم می‌شود که با سراب امید، به تباهی می‌انجامد. چرا که کسی که در زندگی هدف و امیدی ندارد، مانند بدنی بیمار و نحیف است که در برابر هر آلودگی‌ای بی‌دفاع می‌ماند. فقر، او را به ورطه‌ی پریشانی و بی‌پناهی می‌کشاند، بی‌آنکه بداند قدم‌هایش به‌سوی نابودی‌ست. خستگی، ناامیدی، و احساس بی‌ارزشی، او را از هر اندیشه‌ی خردمندانه‌ای دور کرده و تمنای یک لحظه آسودگی، او را به ورطه‌ی تصمیم‌های خطرناک می‌کشاند؛ بی‌خبر از فردایی که ممکن است دیگر...

بی کسی چیست؟ «  حقش است»؛ زهر  فرهنگی که ریشه در بی‌عدالتی دارد تحلیلی بر عادی‌سازی ظلم در جوامع خاورمیانه در خاورمیانه، بی‌کسی فقط یک احساس شخصی نیست،  بلکه یک وضعیت اجتماعی همه‌گیر است. این منطقه، با تاریخ انباشته از جنگ،تبعیض، بحران و بستر شکل‌گیری عمیق‌ترین نوع درماندگی انسانی شده است. اما آن‌چه بیش از رنج‌، زخم می‌زند، نه فقط بی‌عدالتی است، بلکه واکنش مردم به آن: بی‌تفاوتی، انکار و جمله‌ای ساده اما مرگبار؛ «حقش است.» این عبارت کوتاه، سال‌هاست که مانند سمی خزنده در جان جوامع ما نفوذ کرده است.  واژه‌ای که خشونت را توجیه می‌کند، قربانی رامسئول بدبختی خود می‌داند و قاتل را تبرئه. «حقش است»  نه‌تنها یک جمله نیست، بلکه یک رویکرد فرهنگی است که از کودک  تاسیاست‌مدار، آن را تکرار می‌کنند، بی‌آنکه بفهمند چه خونی از زبانشان می‌چکد. در بسیاری از جوامع، اگر فردی مورد خشونت واقع شود،  نخستین پرسش این است که «چه کرده که مستحق آن بوده؟»  یکی از دوستانم اهل ترکیه می‌گفت: «اگر دیدی ده نفر یک نفر را کتک می‌زنند، هرگز گناه آن یک نفر را زیر سوال نبر. شاید آن فرد ...

اتش در خانه‌ی کیست؟ نسل‌ها از آغاز جنگ اسرائیل و فلسطین گذشته است و فرزندان ما، آینده این سرزمین، هنوز مجبورند واقعیت‌های تلخ این بحران را بیاموزند. آینده نامشخص است: آیا قلب فرزندان آنها نیز با کاشتن بذرهای سمی نفرت و دشمنی به بیابانی بایر و برهوت تبدیل خواهد شد؟ بیش از شصت و پنج سال از پایان جنگ جهانی دوم می‌گذرد، اما بشرهنوز تاوان آن را می‌پردازد. عواقب جنگی که از افکار کثیف و ناپاک اجدادشان زاده شده است، اکنون بر دوش دیگران سنگینی می‌کند. کسانی که از آتش درگیری‌های دیگران سود می‌برند، از پشت پرده فریب، با اشتهایی سیری‌ناپذیر به اجسادی نگاه می‌کنند که برایشان منافع جدیدی به ارمغان آورده‌اند. زیرا هر جسد تضمینی برای ادامه نقشه شیطانی دیگری است. دیوارهای بتنی به نشانه اعتراض قد برافراشته‌اند، اما ما فراموش کرده‌ایم که دیوارهای خشونت و انتقام سال‌ها پیش با دستان خودمان ساخته شده‌اند. نترس. به این گوشه دنیا نگاه کن. نگاه کن و ببین چه بر سرشان آورده‌اند. اگر خوشبختی را صلح تعریف کنیم، بدون شک آنها بدبخت‌ترین مردم روی زمین هستند. امروز ممکن است یکی از آنها مسلح‌تر باشد و خسارت بیشتری وار...

بچه های خیابانی چرا؟ هر بار که کودکانی را می‌بینم که در کوچه پس کوچه‌ها بازی می‌کنند یا به مدرسه می‌روند، نمی‌توانم به کودکانی فکر نکنم که خانه‌هایشان خیابان است. کودکانی که از ابتدایی‌ترین حقوق انسانی محرومند. چه چیزی باعث این همه بی‌عدالتی علیه آنها شده است؟ در حالی که همه انسان‌ها با حقوق برابر به دنیا می‌آیند و شایسته احترام هستند، این کودکان از هیچ امنیت و حقی برخوردار نیستند. ما در جهانی زندگی می‌کنیم که ادعای برابری در برابر قانون را دارد، جایی که هر انسانی باید حق پناه بردن از ظلم و شکنجه را داشته باشد، اما این کودکان حتی سرپناهی برای استراحت ندارند. کودکان خیابانی به دلایل مختلفی مانند طلاق، فقر، بی‌توجهی والدین یا بی‌ثباتی اقتصادی به خیابان‌ها رانده می‌شوند. و عواقب دردناکی مانند اختلال در رشد جسمی، روانی، اجتماعی و فکری را تجربه می‌کنند. آمارها می‌گوید بیش از ۸۰ درصد این کودکان از مشکلاتی مانند سوء تغذیه، کم‌خونی، ضعف بینایی، بیماری‌های پوستی و مشکلات قلبی رنج می‌برند. اما با وجود عدالتی که برای آنها وجود دارد؛ جامعه هنوز حضور این کودکان را به رسمیت نشناخته است. تلخ‌تر از ...