از تاریکی به روشنایی

مانور سیاسی اردوغان تقریباً همزمان با انتخابات آغاز شد. اردوغان دوباره جنجال به پا کرده است؛ او بار دیگر اسرائیل را در کانون توجه قرار داده است. اما این بار، بهتر است از هیاهو فاصله بگیریم و ببینیم پشت صحنه  چه می‌گذرد. اردوغان سیاست را خوب می‌شناسد. او می‌داند در منطقه‌ای که مسئله فلسطین و اسرائیل برای میلیون‌ها مسلمان حساس است، ایستادن پشت تریبون و حمله به اسرائیل می‌تواند یک سیاستمدار را به عنوان «مدافع مسلمانان» و حتی یک قهرمان منطقه‌ای جلوه دهد. این تصویری است که اردوغان سال‌هاست سعی در ایجاد آن برای خود دارد. اما سیاست فقط حرف زدن نیست؛ بلکه زمان‌بندی هم هست. هرگاه فضای سیاسی به انتخابات نزدیک می‌شود، ناگهان همان پرونده‌های قدیمی دوباره باز می‌شوند. دوباره در سخنرانی‌ها از اسرائیل نام برده می‌شود، لحن تندتر می‌شود و فضای سیاسی رنگ دیگری به خود می‌گیرد. آیا این تصادفی است؟ البته که نه!  زیرا سیاستمداری که سال‌ها در قدرت بوده، بهتر از هر کسی می‌داند چه چیزی را و چه زمانی روی میز بگذارد. مشکل این است که مردم دیگر فقط به کلمات نگاه نمی‌کنند؛ آنها به زمان‌بندی نیز نگاه می‌کن...

دشمن کجاست؟ برخی از دولت‌ها، وقتی با سوالات عمومی مواجه می‌شوند، به جای پاسخگویی، دشمن‌تراشی می‌کنند. این یک راه آسان برای فرار از مسئولیت است، زیرا پاسخگویی به معنای پذیرش اشتباهات، توضیح عملکرد و تحمل انتقادات است. اما وقتی همه مشکلات را می‌توان به «دشمن» نسبت داد، نیازی به صحبت در مورد ریشه مشکلات نیست. هزینه‌ها، فساد و ناکارآمدی نتیجه توطئه می‌شوند. نارضایتی عمومی به تحریک خارجی تبدیل می‌شود. منتقدان به عوامل خارجی تبدیل می‌شوند و رقبای سیاسی به تهدیدهایی برای امنیت ملی تبدیل می‌شوند. مشکل از زمانی شروع می‌شود که این روایت از سیاست خارجی به سیاست داخلی منتقل می‌شود، جایی که دولت مخالفان را به عنوان دشمن به جای رقیب معرفی می‌کند. ترکیه امروز نمونه بارز این امر است. سال‌هاست که رجب طیب اردوغان سیاست خود را با ترکیبی از ملی‌گرایی، امنیت و هشدار در مورد تهدیدات داخلی و خارجی دنبال می‌کند. البته ترکیه با تهدیدات امنیتی واقعی، گروه‌های مسلح گرفته تا جنگ‌های اطراف مرزهای خود، روبرو بوده است. بنابراین نمی‌توان همه تهدیدات را ساختگی دانست. با این حال، مشکل زمانی تشدید می‌شود که از «تهدید ام...

چرا مسلمانان به کشورهای همسایه مهاجرت نمی‌کنند؟ سال‌هاست که بحث‌ها در مورد مهاجرت مسلمانان به اروپا، کانادا، استرالیا و سایر کشورهای غیرمسلمان عمدتاً بر خود کشورهای مقصد متمرکز بوده است. در حالی که جنبه‌های مختلفی، از تبعیض و اسلام‌هراسی گرفته تا سیاست مهاجرت، ادغام فرهنگی و نحوه برخورد با مهاجران، مورد بحث قرار گرفته است. اما یک سوال اساسی به ندرت پرسیده می شود: چرا مسلمانان قبل از مهاجرت به کشورهای غیرمسلمان، به کشورهای مسلمان همسایه نمی روند؟ چرا، برای مثال، یک عراقی که به دنبال امنیت و آینده‌ای بهتر است، باید هزاران کیلومتر سفر کند؟ چرا نمی‌تواند به یک کشور مسلمان نزدیک‌تر مانند امارات متحده عربی برود تا به طور قانونی زندگی و کار کند؟ چرا یک افغان که از جنگ، فقر یا بی‌ثباتی فرار می‌کند، نباید فرصت زندگی قانونی و با عزت در پاکستان، ایران یا سایر کشورهای مسلمان را داشته باشد؟ همین سوال در مورد صدها هزار نفر از سایر کشورهای مسلمان نیز صدق می‌کند. گاهی اوقات، برای درک یک بحران، بررسی ریشه‌های مهمتر از بررسی پیامدهای آن است. بنابراین، مشکل نه تنها در خود مهاجرت، بلکه در موانع بی‌شماری ک...

سکوت، مؤدبانه‌ترین پاسخ است هرچه بیشتر مردم را شناختم، بیشتر متوجه شدم که سکوت، مؤدبانه‌ترین واکنش است. قبلاً معتقد بودم که هر اختلاف‌نظری باید از طریق گفت‌وگو حل شود؛ باید توضیح دهم، دفاع کنم، ثابت کنم و دیگران را متقاعد کنم. فکر می‌کردم اگر حقیقت را بگویم، همه می‌فهمند. اما با گذشت زمان و شناخت بهتر مردم، به نتیجه‌ی متفاوتی رسیدم: همه‌چیز ارزش صحبت کردن ندارد و حتی همه‌چیز ارزش بحث کردن ندارد. فهمیدم که گاهی سکوت نشانه‌ی ضعف نیست، بلکه نشانه‌ی بصیرت است. هرچه تجربه‌ی بیشتری با مردم کسب کردم، بیشتر فهمیدم که همه برای گوش دادن ساخته نشده‌اند. بعضی‌ها نه برای فهمیدن، بلکه برای قضاوت کردن سؤال می‌پرسند. بعضی‌ها دنبال حقیقت نیستند، بلکه دنبال فرصتی هستند تا پاسخ‌های خودشان را پیدا کنند. در چنین لحظاتی، ادامه‌ی بحث بی‌معنی است و حتی می‌تواند آرامش درونی فرد را از بین ببرد. شاید خیلی‌ها بارها در زندگی به این نتیجه رسیده‌اند، اما تعداد کمی شجاعت ابراز آن را دارند. گاهی سکوت نشانه‌ی احترام به خود است، زیرا سکوت همیشه به معنای موافقت نیست. گاهی اوقات ما ساکت می‌مانیم، چون حقیقت را می‌دانیم و ک...

ترکیه به کجا می‌رسد؟ ‎ترکیه امروز نتیجه یک  تغییر ناگهانی نیست؛ نتیجه سال‌ها تمرکز تدریجی قدرت در یک نقطه است. ‎اردوغان فقط از سیاست ترکیه کنار نرفته یا در آن باقی نمانده است؛ او در طول سال‌ها، ساختار سیاست ترکیه را تغییر داده است. تفاوت میان این دو بسیار مهم است. ‎وقتی حزب عدالت و توسعه در سال ۲۰۰۲ به قدرت رسید، ترکیه با بحران‌های اقتصادی و بی‌ثباتی سیاسی دست‌وپنجه نرم می‌کرد. اردوغان و حزبش توانستند ثبات ایجاد کنند و برای سال‌ها بخش بزرگی از جامعه را با خود همراه کنند. این واقعیتی است که نمی‌توان انکار کرد. ‎اما قدرتی که از طریق رأی مردم به دست می‌آید، اگر به‌تدریج از کنترل و توازن سایر نهادها خارج شود، می‌تواند در نهایت همان رأی مردم را کم‌اثر کند. ‎نقطه اصلی تغییر زمانی بود که اصلاحات سیاسی دیگر فقط درباره نحوه اداره کشور نبود؛ بلکه به نحوه توزیع و کنترل قدرت مربوط شد. ‎همه‌پرسی سال ۲۰۱۷ نقطه عطفی در این مسیر بود. نظام پارلمانی کنار گذاشته شد، مقام نخست‌وزیری حذف شد و اختیارات اجرایی گسترده‌ای در نهاد ریاست‌جمهوری متمرکز شد. در همین روند، بخشی از ابزارهای نظارتی پیشین پارلمان ن...