خدا در کدام طرف است؟ نویسنده گویا روشن

خدا در کدام طرف است؟

این شاید یکی از قدیمی‌ترین پرسش‌های تاریخ بشر باشد. پرسشی که بارها و بارها، از میدان‌های نبرد گرفته تا محراب‌ها، از کاخ‌ها گرفته تا خانه‌های خیریه، پرسیده شده است: خدا در کدام طرف است؟

به ندرت جنگی بوده است که در آن هر دو طرف خود را نمایندگان خدا ندانند. هیچ قدرتی وجود نداشته که از نام خدا برای مشروعیت بخشیدن به خود استفاده نکرده باشد. حتی بزرگترین جنایات نیز گاهی با شعارهای مقدس آغاز شده‌اند.

اما آیا خدا واقعاً از یک قوم، یک کشور، یک دین یا یک حزب سیاسی حمایت می‌کند؟

اگر چنین است، چرا تاریخ پر از شکست کسانی است که خود را "ارتش خدا" می‌نامیدند؟ چرا حکومت‌هایی که نام خدا را بر پرچم‌های خود حک کرده‌اند، گاهی با ظلم، فساد و ستم همراه بوده‌اند؟ اگر صرفاً ادعا کافی بود، هیچ مستبدی در تاریخ وجود نداشت که خود را بر حق‌ نداند. شاید مشکل این است که مردم می‌خواهند خدا را به اردوگاه خود بیاورند، به جای اینکه به عدالت و حقیقت نزدیک‌تر شوند.

در بسیاری از متون دینی، از خدا در کنار ارزش‌هایی مانند عدالت، حقیقت، امانت، مهربانی و حمایت از مظلومان یاد می‌شود، نه اینکه او را با یک نام، یک قوم یا یک مرز برابر بدانیم. این تمایز بسیار مهم است زیرا خداوند به مردم اجازه نداده است که هر طور که می‌خواهند عمل کنند و سپس نام او را بر آن بگذارند.

کسانی که دروغ می‌گویند، حقوق دیگران را نقض می‌کنند، مرتکب فساد می‌شوند یا خون بی‌گناهان را می‌ریزند، با اضافه کردن چند شعار مذهبی به خدا نزدیک نمی‌شوند. ظلم، در لباس دین، ماهیت ظالمانه خود را از دست نمی‌دهد.

تاریخ نشان داده است که خطرناک‌ترین افراد همیشه کافران نبوده‌اند؛ بلکه اغلب کسانی بوده‌اند که از  نام خدا به عنوان ابزاری برای قدرت سوءاستفاده کرده‌اند. آنها از ایمان مردم برای به دست گرفتن قدرت استفاده ابزاری کردند و هرگونه مخالفتی را مخالفت با خدا اعلام کردند.

بنابراین، شاید بهتر باشد سوال را به شکل دیگری مطرح کنیم.

به جای اینکه بپرسیم «خدا با کدام گروه است؟» باید بپرسیم «کدام گروه بیشترین ارتباط  را با عدالت، صداقت، کرامت انسانی و حقیقت دارد؟» زیرا اگر خدا را عادل  می دانیم ، نمی‌توانیم تصور کنیم که او صرفاً به دلیل نام یک قوم، یک زبان، یک پرچم یا یک دین، ظلم را تحمل کند.

هیچ پرچمی مقدس‌تر از جان انسان نیست.

هیچ قدرتی آنقدر بزرگ نیست که بتواند وجدان را ساکت کند.

و هیچ شعاری نمی‌تواند خون بی‌گناهان را پاک کند.

در نهایت، پاسخ به این سوال می‌تواند بسیار ساده‌تر از آن چیزی باشد که فکر می‌کنیم:

خدا با گروهی نیست که صرفاً نام او را بر زبان می‌آورد؛ خدا با کسانی است که با عدالت را زندگی می‌کنند، حقیقت را فدای سود نمی‌کنند و کرامت انسانی را فدای قدرت نمی‌کنند.

شاید نام این گروه را نتوان به یک حزب، یک کشور یا یک دین تقلیل داد؛ زیرا هر جا که شخصی در برابر ظلم بایستد، عدالت را بر سود اولویت دهد و برای انسانیت ارزش قائل شود، به خدا نزدیک‌تر است.

و شاید بزرگترین اشتباه تاریخ این بود که مردم بارها سعی کردند خدا را به سمت خود جلب کنند، به جای اینکه خودشان به آنچه را که خدا امر کرده، تزدیکتر کنند.